IN BEELD. Dit was Aalst carnaval

Belga / J. D'Hollander

Aalst beleefde een woelige carnavalseditie, zowel letterlijk als figuurlijk. De stoet begon een uur later, door het stormweer, en niet lang na aanvang was de eerste praalwagen met een Joodse karikatuur al gespot. Wij verzamelden enkele opmerkelijke beelden. De stoet kon door de controverse rekenen op  internationale belangstelling.

Aalst werd niet met ideale weersomstandigheden geconfronteerd en moest de stoet een uur uitstellen om de hevigste rukwinden te ontwijken. “We zijn gespaard van het slechtste weer, behalve een bui te midden van de parade”, klinkt het bij burgemeester Christoph D’Haese. Er is één zwaar incident gemeld, waarbij een man overmeesterd werd door de veiligheidsdiensten van een herberg waar hij amok had gemaakt. De politie heeft de dertigjarige dader, die een mes heeft getoond, ingerekend.

“Afgebeeld als ongedierte”

Ook dit jaar hebben veel carnavalisten de draak gestoken met de Joodse gemeenschap, die verontwaardigd reageert op enkele beeltenissen. Zo verkleedde een kleine groep zich in mieren met Joodse hoofden. Maar stemmen binnen de Joodse gemeenschap laten optekenen dat ze zich afgebeeld voelen als ongedierte, wat gevoelig ligt. D’Haese begrijpt de kritiek op de Joodse karikaturen. “Ik heb de afgelopen dagen proberen te de-escaleren. Er was in Aalst nogal wat animositeit over de oproep vanuit Israël. Maar ik denk dat de parodieën niet van die aard zijn om als antisemitisch te worden gekwalificeerd”, zegt D’Haese. “Ik ben weken het mikpunt van spot en satire geweest en ik krijg heel moeilijke vragen”, klinkt het nog. “Maar dat is de vrijheid van de journalist, de cartoonist en de carnavalist. We kunnen over alles en iedereen vragen stellen en over alles en iedereen humor bedrijven.”

“Praalwagens doen afbreuk aan onze reputatie”

Maar uittredend premier Sophie Wilmès is het daar niet mee eens. Ze vindt dat bepaalde praalwagens en carnavalskostuums van de editie 2020 van Aalst Carnaval afbreuk doen “aan onze waarden en de reputatie van ons land”, ook al is Aalst Carnaval meer dan dat.

“De federale regering wenst eraan te herinneren dat België een democratie is die stoelt op fundamentele vrijheden, waaronder de vrijheid van meningsuiting. Deze fundamentele waarde impliceert onder meer de vrijheid om te bekritiseren, te blasfemeren en te karikaturiseren”, luidt het. De regering erkent ook dat carnaval van oudsher een cultureel feest is dat al eeuwenlang een katalyserende sociale functie heeft in onze samenleving.

Wilmès wijst er nog op dat vrijheid evolueert binnen een specifiek wettelijk kader dat tot doel heeft individuen te beschermen tegen racisme, antisemitisme en andere vormen van discriminatie op basis van criteria zoals geslacht, leeftijd of seksuele geaardheid. Aangezien België een rechtsstaat is, komt het “de bevoegde instellingen en Justitie toe om te bepalen of de gebeurtenissen die tijdens het carnaval hebben plaatsgevonden, in strijd zijn met de wet”. De MR-politica wijst er nog op dat het gebruik van referenties en stereotypen die gemeenschappen en bevolkingsgroepen stigmatiseren op basis van hun afkomst, tot verdeeldheid leidt”. “De federale regering roept op tot dialoog en empathie tussen mensen en vraagt alle belanghebbenden hun verantwoordelijkheid te nemen”, besluit Wilmès.