Van Ded Moroz tot Dun Che Lao Ren: zo heet de Kerstman in andere landen

kerstman
Foto Unsplash

De bekendste figuur ter wereld voor jong en oud is geen popster of iconische sporter, maar de tijdloze Kerstman. De genereuze goedzak deelt elk jaar cadeautjes uit – niet alleen bij ons of in de VS, maar overal ter wereld. Hij heeft dan ook heel veel verschillende namen.

1. Duitsland: Christkind / Weihnachtsmann

In de 15e eeuw besloot de Duitse protestant en reformator Maarten Luther dat Kerstmis meer over Jezus moest gaan en minder over katholieke heiligen. Hij vond daarom een nieuw verhaal uit waarin kinderen kerstgeschenken kregen van Jezus – het “Christkind”. Omdat mensen zich geen baby konden voorstellen die rondreist en cadeaus achterlaat, werd het verhaal aangepast naar een engelachtig meisje dat “heilige kwaliteiten” bezit. In andere delen van Duitsland heet de Kerstman ‘Weihnachtsmann’.

2. Groot-Brittannië: Father Christmas

De Engelse variant van de Kerstman is ontsproten uit een heel andere traditie dan de Amerikaanse. Toen de Germaanse Saxen in de 5e en 6e eeuw Engeland overspoelden, personificeerden ze de winter in de gedaante van King Frost. Later vielen de Vikingen binnen, die hun Noorse god Odin meebrachten. De “vader van alle goden” had een lange witte baard en deelde cadeaus uit aan mensen die het waard waren. Father Christmas is geboetseerd uit een combinatie van beide figuren.

3. Rusland: Ded Moroz

Ded Moroz wordt letterlijk vertaald als ‘Opa Vrieskou’. Volgens sommige bronnen zou een ‘ijsdemoon’ die vijanden bevroor en kinderen ontvoerde aan de oorsprong liggen van de naamgeving. Later veranderde hij in het meer zachtaardige personage Ded Moroz. Toch lijkt hij niet op andere kerstmannen: hij draagt blauw, komt op oudejaarsavond langs en rijdt paard.

4. Griekenland: Agios Vasilios

Ook de Griekse Kerstman komt niet op kerstavond maar op oudejaarsavond. Een ander verschil met de westerse kerstman is dat Agios Vasilios of ‘Sint Baziel’ een heilige is van de Grieks-Orthodoxe Kerk. Hij begon zijn carrière als advocaat, maar gaf uiteindelijk al zijn bezittingen weg om zijn leven aan de armen te wijden. Hij richttte een aantal liefdadigheidsinstellingen op en eindigde als bisschop. Uit die traditie – het helpen van armen – ontstond de legende van Agios Vasilios die cadeaus uitdeelt aan de Griekse kinderen.

5. China: Dun Che Lao Ren

Letterlijk vertaald: ‘Oude kerstige man’. Voor de christenen in China – ze zijn met weinigen – staat de Kerstman ook bekend onder de naam Lan Khoong-Khoong, of ‘Vriendelijke oude vader’.