Bewezen: het is moeilijker een robot af te zetten als die smeekt om zijn leven

Bewezen: het is moeilijker een robot af te zetten als die smeekt om zijn leven
Unsplash / A. Knight

Een Duits onderzoek heeft uitgewezen dat we heel beïnvloedbaar zijn door ‘menselijke’ signalen van een robot. Concreet smeekte de machine om hem niet af te zetten. Het resultaat: een derde van de proefpersonen weigerde de opdracht van de onderzoekers en schakelde de robot niet uit.

Steeds meer worden robots gebruikt om simpele interacties met mensen aan te gaan. Denk maar aan de machines die je verwelkomen in bepaalde ziekenhuizen of hotels. Maar een recente studie suggereert dat we ze misschien wel meer menselijke kwaliteiten toedichten dat tot nu toe gedacht. Zo blijkt het moeilijk te zijn voor mensen om een robot uit te schakelen als die smeekt om dat niet te doen.



Tot die conclusie kwam een Duits onderzoek dat gepubliceerd werd in PLOS One. Voor de studie werden 43 mensen gevraagd om simpele opdrachten uit te voeren met een robot. Op het einde moesten ze de machine uitschakelen, maar in de helft van de gevallen smeekte hun ‘partner’ om dat niet te doen.

“Hij wilde het gewoon niet”

Die vraag werkte verbazend goed. In totaal weigerden 13 mensen aan de opdracht van de onderzoekers te voldoen en lieten de robot aan staan. Wanneer ze gevraagd werden naar hun reden voor de weigering, zeiden de kandidaten onder andere dat ze verrast waren door de smeekbede, maar ook dat de robot “het gewoon niet wilde”. Bij de andere proefpersonen duurde het gemiddeld dubbel zo lang om de robot uit te schakelen in vergelijking met de mensen die de vraag niet te horen kregen.

De bevinding van het onderzoek ligt in lijn met de theorie van ‘media equation’. Die werd voor het eerst beschreven in 1996 en stelt dat we menselijke karaktertrekken geven aan materiële zaken zoals een auto, radio, maar ook een computer. Uit latere onderzoeken bleek ook dat we geneigd zijn om vriendelijk te praten tegen een computer die goed werk levert voor ons en bevelen aan te nemen van een machine die zich autoritair voordoet.