Hoe ontstaat kippenvel?

We hebben allemaal wel eens kippenvel. Je krijgt het als het koud is, als je intens geniet, als je naar je favoriete muziekstuk luistert of iemand met de nagels over een schoolbord krast. Maar waar komen die gekke bultjes vandaan? 

Kippenvel – ook wel horripilatie, spasmodermie of mierentietjes genoemd – is het verschijnsel waarbij de haren op onze borst, armen en benen rechtop gaan staan. Gek genoeg kan je je dan de trotse bezitter noemen van duizenden erecties, pilo-erecties om precies te zijn. Deze reflex zorgt ervoor dat de spiertjes aan de onderkant van het haarzakje samentrekken waardoor er kleine deukjes (of bergjes) in de huid ontstaan. Tussen de rechtstaande haartjes wordt lucht gevangen die als een isolerende laag werkt, net alsof je een natuurlijke trui aantrekt. Bij dieren is deze reflex best nuttig, maar aangezien de mens het grootste deel van zijn vacht kwijt is, haalt het maar weinig uit.

Daarnaast krijgen we deze reflex ook automatisch als we angstig zijn. Bij dieren, zoals katten, zorgen de rechtopstaande haren ervoor dat ze er groter en gevaarlijker uitzien. Voor deze afschrikwekkende functie hebben we echter te weinig haar op ons lichaam.

Kortom, dat kippenvel is een mooi overblijfsel uit de evolutie die we geërfd hebben van onze behaarde voorouders. Maar hoe komt het dan dat kippenvel ontstaat bij het horen van meeslepende muziek? In dat geval wordt kippenvel opgewekt door adrenaline. Zo heeft onderzoek aangetoond dat onze haren vooral overeind gaan staan bij veranderingen in tempo of volume. Zo zou de onvoorspelbaarheid van muziek door onze hersenen worden opgevat als een mogelijk gevaar of dreiging, met als resultaat: mierentietjes.