Xavier Lust: “Ik wil meubels maken die de tand des tijds doorstaan”

Design September, het niet te missen evenement voor iedereen die houdt van mooie voorwerpen, blaast tien kaarsjes uit. En dat wordt van 10 tot 30 september uitgebreid gevierd met zowat honderd (!) culturele en commerciële activiteiten. Daaronder ook een knappe solotentoonstelling over een van de toonaangevende designers in België, Xavier Lust. Allen naar de Botanique!

Hoe is de expo tot stand gekomen?

“Eigenlijk zou ik eerst aan een tweede boek werken met Stichting Kunstboek, dezelfde uitgever die in 2007 mijn eerste monografie publiceerde ter gelegenheid van een expo in Le Grand-Hornu. Daar was ik al een jaar mee bezig, toen ze me in mei deze tentoonstelling voorstelden. Alles kwam in een stroomversnelling terecht en na een zomer hard labeur hebben we zowel het boek als de expo klaargestoomd. Design September viert zijn tiende verjaardag en heeft daarbij voor het eerst aan mij gedacht. Ze waren op zoek naar een groot evenement in de Botanique. In plaats van een groepsexpo van een aantal jonge designers, zoals meestal gebeurt, maakten ze de uitgesproken keuze om mij een solotentoonstelling voor te stellen. Ik heb toegestemd. We hebben een scenografie ontwikkeld die vrij spectaculair is in functie van de ruimte. Het wordt een zintuiglijke ervaring, en niet gewoon een aaneenschakeling van stukken.”

Als het geen retrospectieve is, krijgen we dan wel je klassiekers te zien?

“Tuurlijk. Ik heb het geluk en vooral de wil om meubels te maken die de tand des tijds doorstaan en die niet snel uit de mode raken. Dat is een kwaliteit die me nauw aan het hart ligt. Maar na een carrière van twintig jaar en na vijftien jaar in de catalogi van Italiaanse merken, verdwijnen sommige modellen uit de collecties. Al ligt dat meer aan de uitgever dan aan mezelf. Hoe het ook zij, deze expo toont zowel oude stukken als art-design nieuwigheden.”

Art-design?

“Design is een breed begrip. Traditioneel werk ik met Italiaanse merken. Zij zijn de kampioenen van de distributie, in meer dan 60 landen. Ze produceren meestal in Italië tegen de laagste kost, om er zoveel mogelijk te verkopen. Eind jaren 90 stak de vintagemarkt de kop op, een terugkeer naar authentieke stukken uit de jaren 50 en 60. Die markt is interessant voor kunstverzamelaars. Sinds de jaren 2000 zijn die ook geïnteresseerd in moderne beeldhouwmeubels, in beperkte oplage dus. Een high end- markt met veel potentieel. Sinds 2004 werk ik samen met verschillende kunstgalerijen om limited edition series uit te brengen, in een prijsklasse van de kunstmarkt. Daar kruipt veel werk in. Ik werk vooral met edele materialen en trek de kaart van de zeldzaamheid. Het is meer een artistieke dimensie, ook al hanteer ik een zuivere designlogica.”

Hoe zou jij je stijl omschrijven? Sober en elegant?

“Absoluut. Maar ook natuurlijke en zelfs menselijke vormen. Essentiële en elegante vormen. Het onderliggende idee is technische innovatie. Mijn internationale doorbraak kwam er toen ik een 3D-techniek ontwikkelde om metaal in drie dimensies te plooien. Die lijn is mijn handelsmerk geworden en heeft mij bekend gemaakt in België en het buitenland.”

Eerst innovatie en dan vorm?

“De twee gaan samen. Creativiteit in design is een vergelijking met vier parameters: functionaliteit, technologie, schoonheid en cultuur. Als ik een idee heb, houd ik evenveel van het technische als van het vormelijke idee. Die zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.”

Binnenkort ontdekken we ook de nieuwe bushokjes die je hebt ontworpen.

“Ja. Stadsmeubilair is het derde luik van mijn activiteit. Ik heb de grote ambitie om design voor iedereen te maken. Vijf jaar geleden won ik een wedstrijd om de nieuwe bushokjes in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest te ontwerpen. Ik voldeed aan de vele – vaak verrassende – voorwaarden van de aanbesteding.”

Beperkingen stimuleren soms de creativiteit.

“Het kan in elk geval de rode draad zijn van een creatie. Precies daarom ben ik niet gekant tegen projecten vol beperkingen. Dat duwt de keuzes van een project in een bepaalde richting. Een project zonder beperkingen is geen uitdaging. Ik wil op zoek gaan naar een oplossing die alles samenbrengt én overstijgt. Dat is net het leuke aan dit werk. Dit is de eerste keer dat we de negentien gemeenten verzamelen rond eenzelfde design en dat we het stadsmeubilair harmoniseren. Voor de bushokjes dan toch. Ze hebben een origineel dak dat naar voor helt. Het doet een beetje denken aan Kuifjes kapsel (lacht). De uitwisselingen met de MIVB, het ontwerp en het finetunen hebben uiteindelijk meer dan een jaar geduurd.”

Wie is Xavier Lust?

Xavier Lust studeerde in 1992 af aan Sint-Lukas in Brussel. Sinds 2000 werkt hij voor heel wat grote internationale merken zoals MDF Italia, Driade, De Padova, Cerruti Baleri, Fiam en Extremis. Hij is bezeten van technologie en ontwikkelde een nieuwe techniek om metaal te plooien. Een van de stukken die hij daarmee creëerde, is zijn bekende bank, die je op de Kunstberg kan bewonderen. Het leverde hem internationale faam op. In 2010 won hij de wedstrijd van de MIVB voor het nieuwe ontwerp van 2.700 bushokjes in Brussel. Die verschijnen vanaf dit najaar in het straatbeeld.

Door Pierre Jacobs