Wetenschappers: “Binnen een jaar nieuwe vaccins nodig”

vaccin
AFP / G. Ivuskans

De coronavaccins zullen binnen het jaar niet meer doeltreffend zijn als varianten zich door onvoldoende vaccinatie in verschillende landen kunnen blijven ontwikkelen. Dat stellen internationale wetenschappers in een enquête van onder meer Amnesty International en Oxfam.

De enquête van People’s Vaccine Alliance, een coalitie van verschillende organisaties, peilde naar de voorspellingen van 77 wetenschappers uit 28 landen over de toekomst van de coronavaccins. En die zijn niet bijzonder geruststellend: twee derde van de bevraagde wetenschappers denkt dat de reeds ontwikkelde vaccins binnen het jaar niet meer zullen werken tegen het snel muterende virus. Een op drie denkt zelfs dat de wereld slechts negen maanden of minder heeft om de coronavaccins te vernieuwen of aan te passen.

De globale vaccinatie komt erg traag op gang: landen zoals Thailand en Zuid-Afrika hebben nog geen 1% van hun bevolking gevaccineerd. In andere landen is het allereerste prikje zelfs nog niet gezet. Zolang het virus in vele landen vrij spel heeft, zullen mutaties blijven opduiken – mutaties die zich mogelijk sneller verspreiden en de doeltreffendheid van de ontwikkelde vaccins op de proef kunnen stellen. Uit de enquête blijkt dat 88% van de wetenschappers, aangesteld aan gerenommeerde instituten als Johns Hopkins, Yale en University of Edinburgh, denkt dat een aanhoudend lage vaccinatiegraad in veel landen het waarschijnlijker maakt dat vaccinresistente mutaties verschijnen.

“Geen ambitieus doel”

Nieuwe vaccins dringen zich volgens de bevraagde wetenschappers dus behoorlijk snel op. De mRNA-vaccins, zoals die van Pfizer en Moderna, kunnen vrij eenvoudig aangepast worden en zijn in het geval van resistente mutaties daarom extra interessant. Laten die vaccins echter nu net niet alleen duurder zijn, maar ook meer temperatuurgevoelig. Armere landen hebben het om die redenen moeilijker om de hand te leggen op de makkelijk aanpasbare mRNA-vaccins.

Covax, het globale vaccinatieprogramma dat vaccins over armere landen verdeelt, hoopt om tenminste 27% van de inwoners van die armere landen tegen 2021 geïnjecteerd te hebben. Maar Max Lawson, hoofd van ongelijkheidsbeleid bij Oxfam en voorzitter van de People’s Vaccine Alliance, vindt die doelstelling niet hoog genoeg. “We zien geen ambitieus globaal doel, terwijl wetenschappers breed erkennen dat beperkte vaccinatie behoorlijk gevaarlijk is.” De People’s Vaccine Alliance roept op om de patenten op de vaccins op te heffen en ook de productietechnologie vrij te geven.