Zaak-Ruinerwold: Vader wellicht niet langer vervolgd, maar “gevaar is groot dat hij kinderen opnieuw zal indoctrineren”

Foto AFP

Het openbaar ministerie in Nederland wil de strafvervolging van Gerrit Jan van D., de hoofdverdachte in de Ruinerwoldzaak, stoppen. Door de medische toestand van Van D. kan hij niet terechtstaan, vindt het OM. Van D. liep in 2016 ernstige hersenschade op door een beroerte.

Van D. is fysiek en verstandelijk niet in staat om te worden berecht, concludeert het OM. Voortzetten van de vervolging zou zijn recht op een eerlijk proces schenden. Van D. «zit gevangen in zijn eigen brein», aldus de officier van justitie. Zicht op verbetering van enige betekenis is er niet.

Het OM heeft de rechtbank gevraagd het OM niet-ontvankelijk te verklaren. De rechtbank beslist op 4 maart over dat verzoek. Als de rechtbank het verzoek honoreert, komt Van D. vrij. Hij wil dan weer bij zijn vijf jongste kinderen gaan wonen.

Wereldnieuws

Het OM beschuldigt Van D. er onder meer van dat hij zes van zijn kinderen jarenlang tegen hun wil heeft vastgehouden op een afgelegen boerderij in de buurt van het Drentse dorp Ruinerwold. De zaak kwam in oktober 2019 aan het licht en werd wereldnieuws.

Het gezin werd ontdekt nadat een van de kinderen om hulp had gevraagd in een café. De vader werd kort daarna aangehouden. Hij wordt verdacht van vrijheidsberoving van alle negen kinderen en van seksueel misbruik van de twee oudsten. Alle kinderen zijn inmiddels meerderjarig.

Geen communicatie mogelijk

Het was destijds al meteen duidelijk dat Van D. ernstig beperkt was. Een verhoor van de man heeft nooit kunnen plaatsvinden. Van D.’s advocaat heeft vorig jaar al gevraagd om de vervolging te beëindigen. Een uitvoerig onderzoek door gedragsdeskundigen van het Pieter Baan Centrum wees uit dat er nauwelijks met Van D. valt te communiceren en dat niet is vast te stellen wat hij wel en niet begrijpt. Vergezeld door de officieren van justitie en Van D.’s raadslieden bezocht de rechtbank Van D. in januari om zijn toestand met eigen ogen te aanschouwen.

“Kinderen opnieuw indoctrineren”

Het OM onderstreepte op de zitting bij de rechtbank in Assen dat het stoppen van de vervolging voor de oudste kinderen van Van D. een hard gelag is. Zij vinden het belangrijk dat hun vader wordt vervolgd voor wat hij hun heeft aangedaan.

Volgens de vier oudsten is het gevaar groot dat hij in die situatie in zijn oude, kwalijke gedragspatronen vervalt en zijn kinderen zal indoctrineren en beïnvloeden. Alle kinderen van Van D. zijn inmiddels meerderjarig, maar de oudsten stellen dat de jongste kinderen hem nog steeds als een soort messias beschouwen en de kans dus groot is dat hij opnieuw macht over hen zal uitoefenen.