Corona doet arbeidsmarkt bevriezen

De coronacrisis heeft voor een opmerkelijke stilstand op de arbeidsmarkt gezorgd. Sinds de eerste lockdown werden er tot 15% minder arbeidscontracten van onbepaalde duur beëindigd in België. Er werden ook tot 41% minder nieuwe contracten voor een job afgesloten. Dat stelt hr-dienstenbedrijf Acerta vast op basis van cijfers bij meer dan 40.000 werkgevers. Nog een opvallende trendbreuk: in de lockdown kwam een ontslag er vaker op initiatief van de werkgever. Voordien waren het vooral medewerkers die zelf de beslissing namen om op te stappen.

Sinds de eerste lockdown werden er tot 15% minder contracten van onbepaalde duur beëindigd dan in dezelfde periode vorig jaar. In april zien we de grootste daling: -15,62% tegenover april 2019. Maar ook in maart, mei, juni en augustus werden minstens 10% minder contracten stopgezet dan in het jaar voordien.

«De cijfers zijn te verklaren omdat de arbeidsmarkt sinds de coronacrisis in overlevingsmodus is gegaan», weet Annelies Baelus, Director Open Opleidingen bij Acerta Consult. «Bedrijven kunnen terugvallen op vangnetten zoals tijdelijke werkloosheid corona en corona-ouderschapsverlof. Vrij snel hadden zij de reflex: dit is een ongeziene situatie, we moeten nu niets overhaast doen. De krapte op de arbeidsmarkt zal ook na corona blijven aanhouden, en dan is het uiteraard beter om je medewerkers zoveel mogelijk aan boord te houden.»

Ontslag op initiatief van werkgever

Ook al zijn er de voorbije maanden minder contracten beëindigd, Acerta merkt wel een trendbreuk: steeds meer werkgevers namen zelf het initiatief om over te gaan tot ontslag. Tot voor corona lag het initiatief voor een ontslag vooral bij de werknemer zelf. Maar in mei en juni trokken de werkgevers dus meer het laken naar zich toe. In bijna drie op de tien beëindigde contracten ging het om een gedwongen ontslag.

Tot 41% minder instroom

De coronacrisis heeft de arbeidsmarkt tot stilstand doen komen, want ook wat betreft nieuwe contracten van onbepaalde duur is er sinds februari een daling merkbaar en sinds mei zelfs een fikse duik. In die maand mei zijn er 41,44% minder contracten van onbepaalde duur afgesloten dan in dezelfde maand in 2019. De percentages bleven ook in juni, juli en augustus opmerkelijk onder het niveau van 2019.

«We krijgen bij Acerta de laatste tijd opvallend meer juridische vragen over ontslag. Toch is het de verantwoordelijkheid van werkgevers om ook nu alle opties te overwegen en niet te snel naar het klassieke ontslag te grijpen», waarschuwt Baelus. «En er zijn zeker nog opties, denk aan medewerkers tijdelijk ‘uitlenen’ aan sectoren die nu wel pieken. De flexibilisering en de individualisering van de arbeidsmarkt heeft nieuwe HR-pistes blootgelegd. Dat werkgevers daarmee bezig zijn, merken wij ook aan de vragen die we krijgen. Ze zijn enerzijds voorzichtig in het aanwerven van nieuwe medewerkers omwille van onzekerheid, anderzijds beseffen ze ook dat ontslag op middellange termijn niet wenselijk is om hun talent te houden. Herlanceren vanaf nul, omdat je mensen hebt ontslagen, om er daarna andere te moeten rekruteren, is hoe dan ook niet het ideale scenario voor een snelle doorstart.»