Geef je lege batterijen een nieuw leven: ga op batterijenjacht!

Foto Bebat,/Debbie de Brauwer

De Belg heeft gemiddeld vier keer meer batterijen in huis dan hij/zij denkt. Dat was één van de opvallendste bevindingen van onderzoeksbureau iVOX, dat eind 2018 samen met Bebat in een brede studie naging hoe de Belg omgaat met zijn batterijen. Een gemiddeld Brussels gezin heeft 83 batterijen in huis, waarvan ongeveer 80 procent nog in gebruik. Dat betekent dus dat bij ieder gezin zo’n 18 lege batterijen in huis slingeren. 18 batterijen die een nieuwe leven kunnen krijgen als ze binnengebracht worden bij een Bebat-inzamelpunt. Een nieuw leven in de vorm van een brilmontuur – om maar iets te zeggen. 

Brusselaars hebben gemiddeld 30 apparaten in huis, waarin gemiddeld 50 batterijen zitten. Een indrukwekkend aantal, maar als je erover nadenkt, zit je al snel aan dat getal. Afstandsbediening, weegschaal, wandklok, draadloze tandenborstel, hoorapparaat, … Gezinnen met kinderen zijn de grootste batterijbezitters. Kinderspeelgoed functioneert vaak op batterijen, waardoor die gezinnen tot wel 150 batterijen in huis hebben.

Als het levenseinde van de batterijen aangebroken is, belanden de meeste exemplaren gelukkig bij een Bebat inzamelpunt. 76 procent van de gebruikte batterijen wordt thuis gesorteerd en regelmatig binnengebracht in zo’n inzamelpunt. Op 100 kg huishoudelijk afval wordt slechts 1 batterij meer teruggevonden!  Dat is natuurlijk nog 1 batterij te veel, want batterijen horen niet thuis inn de vuilbak of de natuur. In 2019 werd er zo 3.624 ton aan batterijen ingezameld – hiermee doen we het als Belgen het beste van heel Europa.

Waarom is het zo belangrijk om die batterijen binnen te brengen?

Wanneer batterijen niet worden ingezameld en gerecycleerd, belanden ze nog al te vaak als restafval in de vuilnisbak of op straat. Door ze binnen te brengen bij een inzamelpunt, kan Bebat ze op de juiste manier recycleren en de grondstoffen opnieuw te gebruiken in andere toepassingen en dus een nieuw leven geven. Dat betekent dus ook minder ontginning van nieuwe (en soms niet hernieuwbare) grondstoffen. Beter dus voor de toekomst van onze planeet! Wist je dat er met de grondstoffen van 13 batterijen een brilmontuur gemaakt kan worden, en met 120 batterijen een gieter?

Hoe kunnen we beter omgaan met batterijen?

– Koop ten eerste enkel de batterijen die u echt nodig heeft (vaak bestaat er een alternatief zoals een toestel op netstroom). Batterijen hebben overigens ook een vervaldatum. Een grote voorraad aanleggen heeft zeker geen zin.
– Bewaar batterijen steeds op kamertemperatuur en op een droge plaats.
– Laat batterijen of toestellen met batterijen ook nooit in de zon of op een vochtige plek liggen.
– Gebruik batterijen steeds tot ze volledig leeg zijn. Test met een voltmeter of speciale batterijtester of je batterij echt helemaal leeg is, indien niet kan ze wellicht nog gebruikt worden in toestellen die minder voltage nodig hebben, zoals een klok of een afstandsbediening. Zo haal je echt alles uit je batterijen.
– Tot slot: mixen is bij batterijen nooit een goed idee. Wanneer je verschillende merken combineert, kunnen de gezamenlijke prestaties van de batterijen afzwakken. Daarom gebruik je beter altijd batterijen van hetzelfde merk, en liefst batterijen met dezelfde vervaldatum. Mix geen oude batterijen met nieuwe exemplaren. Ook batterijen die een verschillende chemische samenstelling hebben, kan je beter niet samen gebruiken. Gebruik dus alkalinebatterijen altijd met alkaline, lithium altijd met lithium, enzovoort. Als je dit niet doet, loop je risico op beschadiging van je toestel en verlies je een stuk performantie. Voor elk toestel maak je ook best gebruik van het soort batterijen die de fabrikant van het apparaat voorschrijft – check dus zeker de gebruiksaanwijzing! Of gebruik  onderstaande batterijselectiegids om te weten welke batterij je best voor welk toestel gebruikt.

Herlaadbaar vs niet-herlaadbaar

Er zijn batterijen die je één keer kunt gebruiken, zoals zink-koolstof, lithium en alkaline batterijen, en er zijn oplaadbare batterijen, meestal van NiMH. Het grootste verschil tussen herlaadbare en niet-herlaadbare batterijen schuilt in het proces van het leeglopen.

Bij een klassieke batterij, ook wel primaire batterij genoemd, worden via een chemische reactie aan de minpool elektronen vrijgemaakt, terwijl aan de pluspool op hetzelfde moment via een andere chemische reactie elektronen worden gebonden. Via een op de batterij aangesloten component (bijvoorbeeld een lampje) kunnen nu de elektronen vanaf de minpool, door het lampje, naar de pluspool stromen.

Bij een herlaadbare batterij zijn de chemische processen omkeerbaar: door het aanleggen van een elektrische spanning kan men een elektronenstroom in omgekeerde richting forceren en zullen de chemische reacties dan omgekeerd verlopen: er wordt dus energie opgeslagen.

Herlaadbare batterijen gaan lang mee doordat ze tot wel 1000 keer opgeladen kunnen worden en zijn daardoor minder belastend voor het milieu. Voor verschillende toepassingen komen ze dus voordeliger uit, zowel voor ons als voor ons leefmilieu.

Wanneer kies ik voor herlaadbare batterijen, en wanneer niet?

Dat hangt af van de bestemming van je batterij. Bij energiezuinige apparaten (rekenmachine, klok of afstandsbediening) die relatief weinig stroom vragen, is het aangewezen om een niet-herlaadbare batterij te gebruiken. Ook voor apparaten die altijd paraat moeten staan, zoals rookmelders en zaklantaarns, gebruik je beter primaire batterijen. Die verliezen, in tegenstelling tot herlaadbare batterijen, weinig vermogen na verloop van tijd. Herlaadbare batterijen verliezen ongeveer 3 tot 10% van hun vermogen per week. Na 500 keer opgeladen te zijn, is hun maximale vermogen nog 80%.

Voor apparaten die in korte tijd veel stroom vragen of die heel vaak en intensief gebruikt worden, ben je beter af met oplaadbare batterijen. Denk hierbij aan spelcomputers, muziekspelers, het favoriete speelgoed van je oogappel, walkietalkies en digitale camera’s.

Twijfel je toch nog over welke soort batterij je best voor je toestel kan gebruiken? Onderstaande batterijselectiegids helpt je vast op weg!

Meer tips over veilig en juist omgaan met batterijen? Ga naar https://www.bebat.be/nl/haal-het-maximum-uit-je-batterijen

Sensibiliseringscampagne in samenwerking met Leefmilieu Brussel