Helft van Great Barrier Reef in Australië afgestorven in 25 jaar tijd

Helft van Great Barrier Reef in Australië afgestorven in 25 jaar tijd
AFP / Arc Centre of Excellence / A. Dietzel

De helft van het Great Barrier Reef in Australië, het grootste koraalrif ter wereld, is de voorbije 25 jaar afgestorven. Wetenschappers waarschuwen dat de klimaatverandering het onderzeese ecosysteem onomkeerbaar aantast.

Het Great Barrier Reef, het reservaat ten noordoosten van het Australische vasteland, staat sinds 1981 op de werelderfgoedlijst van Unesco. Maar de studie in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the Royal Society trekt aan de alarmbel over de mate waarin alle soorten koralen sinds midden jaren negentig zijn achteruitgegaan.

Ecosysteem wijzigt

De grootste soorten koraal, vooral die in de vorm van een ronde tafel en die met vertakkingen, zijn het ergst getroffen. In die mate zelfs dat sommige soorten verdwijnen in het meest noordelijke deel van het rif. “Tachtig tot negentig procent ervan is verdwenen sinds 25 jaar geleden”, zegt Terry Hughes, professor aan de James Cook Universiteit, een van de auteurs van de studie. “Ze bieden hoeken en gaatjes waarin veel vissen en andere schepsels schuilen, en het verlies van die enorme driedimensionale koralen zal het volledige ecosysteem wijzigen.” Het Great Barrier Reef heeft niet alleen een onschatbare waarde vanuit natuur- en wetenschappelijk oogpunt. Het koraalrif, dat zich uitstrekt over 2.300 kilometer, genereert ook 4 miljard dollar inkomsten voor de Australische toeristische sector.

Verbleking

De achteruitgang van het Great Barrier Reef is voor een groot deel te wijten aan periodes van verbleking van de koralen, als gevolg van de klimaatverandering. De algen die in symbiose leven met de koralen – en er kleur aan geven – worden afgestoten door de stijging van de oceaantemperatuur. Als het water weer afkoelt, kunnen de riffen herstellen. Maar ze kunnen ook afsterven als het fenomeen aanhoudt. Daarnaast wordt het Great Barrier Reef bedreigd door verontreiniging door landbouw en door economische ontwikkeling. Een andere bedreiging is de doornenkroon, een zeester met doornachtige stekels die het koraal afgraast. In 2016 en 2017 waren er al twee ongeziene verblekingsperiodes van koralen. Daarvoor, in 1998 en 2002, waren er ook al twee zulke periodes. Een vijfde is waargenomen in 2020, maar de totale schade daarvan is nog niet opgemeten.