Radioactieve straling kan mondmaskers ontsmetten

nucleaire
AFP / O. Scarff

Hoe helpt kerntechnologie in de strijd tegen het coronavirus? En welke bijdrage levert de nucleaire sector concreet om de coronacrisis het hoofd te bieden? Een overzicht.

Nucleaire technologie is een divers en omvattend domein. Het is dus niet verwonderlijk dat tal van bedrijven en actoren die kerntechnologie gebruiken in hun activiteiten, direct betrokken zijn bij deze crisis.

De sector zorgt er in de eerste plaats voor dat de installaties in cruciale sectoren operationeel blijven, zodat de productie van elektriciteit, medische isotopen… niet in het gedrang komt. Daarnaast wordt nucleaire technologie ook proactief ingezet om oplossingen te vinden voor tal van concrete uitdagingen die COVID-19 ons biedt.

Bevoorradingszekerheid

Een gegarandeerde productie van elektriciteit is in deze tijden essentieel. In de eerste plaats in de medische sector, waar beademingstoestellen levens redden. Elektriciteit die dag en nacht, non-stop beschikbaar en betaalbaar is, is cruciaal om de rest van de economische activiteit van ons land rechtop te houden, en de vele thuiswerkers van alle comfort te voorzien.

In de nucleaire sector bestaan al heel lang ‘business continuity’ plannen om in elk soort crisissituatie de gewone activiteiten en dienstverlening te kunnen garanderen.

Medische beeldvorming

X-rays en CT-scans vormen een goede indicator voor een mogelijke besmetting met het coronavirus. Deze screening geeft snel en efficiënt een beeld van eventuele witte vlekken in de longen. Nadien geeft een echte coronatest verder uitsluitsel. CT- en X-ray scans zijn een bekende en belangrijke toepassing van nucleaire technologie, waarbij gammastralen worden gebruikt om een beeld te krijgen van de binnenkant van een object. Zo laten CT-scans toe om snel en niet-invasief (geen chirurgie of optische camera) de binnenkant van de longen te checken op vlekken, die typisch lijken te zijn voor COVID-19.

Diagnose van COVID-19

Ook de ‘echte’ coronatest is een toepassing van de nucleaire technologie. Door een sequentie van DNA te vermenigvuldigen, kan je met 100% zekerheid nagaan of iemand besmet is geraakt met het coronavirus (de techniek heet PCR). Het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) staat mee aan de wieg van de ontwikkeling van deze diagnosekit. Het gaat namelijk om een afgeleide nucleaire technologie, en bovendien heeft het IAEA al een ruime ervaring opgebouwd met de diagnose van virussen, zoals Sars en Ebola. Meer info over deze toepassing van de nucleaire technologie.

Ontsmetten van mondmaskers

Op dit moment is er in tal van landen, waaronder België, nog steeds een nijpend tekort aan de FFP2-mondmaskers, die virussen tegenhouden. In de Belgische ziekenhuizen worden de gebruikte (en mogelijk besmette) maskers na gebruik apart gehouden, maar niet weggegooid. Eén van de pistes die worden onderzocht voor hergebruik van deze maskers is doorstraling, een toepassing van kerntechnologie. Dat bevestigt Dr. Eva Van Braeckel, longspecialiste aan het UZ Gent, die de COVID-19 epidemie van dichtbij opvolgt.

Doorstralen met gammastraling is een sterilisatiemethode om micro-organismen (zoals het coronavirus) te doden. De straling die bij doorstralen van medische apparatuur wordt gebruikt is weliswaar een nucleaire toepassing, maar een totaal andere dan die in kernreactoren gebruikt wordt. De stralingsenergie gaat door de mondmaskers heen en doodt alle virussen, maar maakt de mondmaskers niet radioactief.