EU wil brexit uitstellen tot 22 mei, ‘no deal’ op 12 april mogelijk

EU wil brexit uitstellen tot 22 mei, 'no deal' op 12 april mogelijk
AFP / A. Oikonomou

Als het Britse parlement het echtscheidingsakkoord met de Europese Unie volgende week goedkeurt, dan is de EU bereid het Verenigd Koninkrijk een uitstel van de brexit aan te bieden tot 22 mei. Dat hebben de Europese staatshoofden en regeringsleiders na een lange discussie beslist op hun top in Brussel. Maar als het Lagerhuis het akkoord niet goedkeurt, dan dreigt een ’no deal’-brexit op 12 april.

Op de top moesten de leiders zich buigen over het uitstel van de brexit dat premier Theresa May woensdag heeft aangevraagd. Ze hoopt dat het akkoord dat ze met de EU overeengekomen is alsnog groen licht krijgt van het parlement in Londen, maar vroeg wel tot 30 juni de tijd om dat akkoord vervolgens in Britse wetgeving te gieten. Dat uitstel wil de Europese Unie de Britten niet geven. Na een urenlange discussie kwamen de leiders overeen de Britten twee opties aan te bieden. Theresa May aanvaardt het aanbod.

Goedkeuring of ‘no deal’



Als May het akkoord volgende week voor de derde keer aan haar parlement voorlegt en de tekst goedgekeurd krijgt, dan wordt de brexit uitgesteld tot 22 mei. Dat betekent dat het VK de EU zal verlaten hebben wanneer een dag later de verkiezingen voor het Europees Parlement van start gaan. De EU wil vermijden dat de Britten einde mei nog deel uitmaken van de EU maar wegens hun aangekondigde vertrek niet deelnemen aan de verkiezingen. Dat scenario dreigde de geldigheid van die verkiezingen onderuit te halen.

Een heel ander verhaal wordt het wanneer het Lagerhuis het akkoord niet kan goedkeuren. Dan biedt de EU de Britten een uitstel aan tot 12 april. Hun eigen wetgeving verplicht de Britten namelijk om ten laatste op 11 april – exact zes weken voor de start van de Europese verkiezingen – de EU mee te delen of ze aan die verkiezingen willen deelnemen. Doen ze dat niet, dan vindt op 12 april de noch door May, noch door de EU gewenste ’no deal’-brexit plaats.

Deur staat op kleine kier

Dat scenario kan weliswaar nog worden vermeden als de Britten beslissen het over een andere boeg te gooien. Als de regering na een definitief ’njet’ van het Lagerhuis aan de EU zou meedelen dat het bijvoorbeeld tóch een douane-unie wil of een tweede referendum wil organiseren, dan wil de EU de Britten een langer uitstel toekennen. Het logische gevolg van dit alles is dan natuurlijk wel dat het VK aan de Europese verkiezingen moet deelnemen. Het VK houdt ook de mogelijkheid om de brexit te annuleren, zei Europese Raadsvoorzitter Donald Tusk op een persconferentie.

Hoe lang zo’n langer uitstel zal duren, wilde of kon Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker niet zeggen. “Tot het bittere einde”, maakte hij zich ervan af. Hoe dan ook moet een extra uitstel van de brexit de unanieme goedkeuring krijgen van de Europese leiders. Dat kan eventueel via schriftelijke procedure, liet een diplomaat zich ontvallen. In ieder geval is het voor de EU niet nodig om volgende week een extra top te beleggen. De brexit op 29 maart is nu definitief van tafel, ook het Britse parlement stemde op 14 maart reeds principieel in met een uitstel van de brexit.