Jaarrapport Amnesty International – “Leiders zetten haatretoriek om in beleid, maar burgers verzetten zich”

In 2017 hebben veel machthebbers over de hele wereld hun haatdragende en verdelende retoriek omgezet in concrete beleidsmaatregelen. Internationaal worden die leiders ook niet ter verantwoording geroepen. Daartegenover staat dat burgers zich tegen die tendensen verzetten, stelt mensenrechtenorganisatie Amnesty International vast in haar jaarrapport over de mensenrechten. Wies De Graeve, directeur van Amnesty International Vlaanderen, geeft het voorbeeld van de Amerikaanse president Donald Trump. Hij voerde een inreisverbod uit moslimlanden in eens hij aan de macht kwam en trof andere discriminerende maatregelen, zoals een beperking van de rechten van transgenders. In Hongarije houdt premier Viktor Orban dan weer haatretoriek aan tegen asielzoekers, die in containers worden weggestopt, klinkt het.
“Tegelijk zien we op het internationale toneel dat leiders die de klok terugdraaien, niet ter verantwoording worden geroepen omdat er internationaal geen of weinig leiderschap is voor mensenrechten. Het staat te weinig prioritair op de agenda, andere belangen overstijgen en dus gebeurt dat ongestraft”, aldus De Graeve. Met die andere belangen doelt hij dan op economische belangen, pure machtsbelangen, maar “soms ook misbegrepen belangen inzake nationale veiligheid die misbruikt worden om te verregaande wetten door te drukken rond de vrijheid van meningsuiting”. Die belangen halen de “bovenhand op een soort van collectieve mensenrechtenagenda”.
Volgens Amnesty International wordt nog minder dan vroeger gereageerd op grove mensenrechtenschendingen. “De VN-Veiligheidsraad zit geblokkeerd omdat er geen gedeeld engagement is voor de mensenrechten”, aldus De Graeve.
De mensenrechtenorganisatie ziet daarentegen dat er tegenbewegingen komen van burgers en middenveldorganisaties over de hele wereld, die tegen die haatretoriek en maatregelen ingaan en hun rechten opeisen. “In de VS hebben we de grote vrouwenmarsen gezien. In Polen hebben we enorm veel mobilisatie gezien tegen het ondergraven van de onafhankelijke rechtstaat maar ook de vrouwenbeweging die het terugdraaien van de abortuswet heeft kunnen tegenhouden”, aldus De Graeve.
De reactie van de overheden is echter vaak repressief. “We zien dat er een veerkracht is in de samenleving, bij burgers, bij het middenveld, maar opnieuw komt die repressie terug”, aldus De Graeve. Voor Amnesty is het zaak om in 2018 die burgerbeweging, die maatschappelijke stemmen, te ondersteunen en hun vrijheid van meningsuiting en protest te garanderen, en om overheden op hun verantwoordelijkheid te wijzen.

bron: Belga