Antwerpen en Brussel zijn ouder dan gedacht

Antwerpen en Brussel zijn ouder dan gedacht
Belga / D. Waem

Analyses van de grond onder Antwerpen en Brussel hebben aangetoond dat de steden misschien heel wat ouder zijn dan gedacht. Zo zou er al in het jaar 900 menselijke activiteit zijn geweest in de Scheldestad.

Zowel in Antwerpen als in Brussel hebben verschillende opgravingen eerder al de oudste omwallingen van de steden blootgelegd. Onderzoekers Barbora Wouters (VUB) en Yannick Devos (ULB) namen stalen van de grondlagen rond die bouwsels en ontdekten dat die plaatsen al heel wat vroeger menselijke activiteit kenden dan tot nu toe werd gedacht.

Vikingen aan de Schelde

Uit de analyses van de ‘zwarte lagen’, die zich situeren in de bodemniveaus van de oudste overblijfselen van een stad, blijkt dat er in Antwerpen al voor het jaar 900 aan intensieve landbouw gedaan werd. Wouters onderzocht twee plaatsen nabij de Brug, waar het ontstaan van de stad wordt gesitueerd. Daarin werden sporen van graanteelt, dieren en vloeren van menselijke verblijven teruggevonden.

Wouters vermoedt dat het vroege Antwerpen een vikingnederzetting was. “Vooreerst is er de typische D-vorm van de nederzetting. Bovendien bestaan er nogal wat geschreven bronnen waarin de term ‘Scheldevikingen’ opduikt”, vertelt ze aan Het Laatste Nieuws. “Ten slotte wordt Antwerpen meer dan een eeuw lang nergens in plaatselijke teksten vermeld, alsof het doodgezwegen werd en het zeker niet onder een of ander lokaal bestuur viel.”

Boeren uit de 10de eeuw

Haar collega Devos voerde een gelijkaardige onderzoek uit in Brussel. Binnen de eerste omwalling, die dateert uit de dertiende eeuw, nam hij verschillende stalen. In historische teksten is er ook sprake van een ouder bouwwerk, een burcht bij Sint-Goriks uit het jaar 1000, maar daar is nog geen spoor van teruggevonden.

Uit de stalen blijkt dat er al voor de bouw van de omwalling boeren op de locatie actief waren. “Ook in Brussel zien we in de oudste zwarte lagen uit de 10de-13de eeuw vooral landbouw en veeteelt”, aldus de onderzoeker. Nog niet al zijn stalen zijn onderzocht. Het onderzoek is dus nog niet volledig afgerond.