Anticorruptiewaakhond maant Europese Centrale Bank tot meer transparantie aan

De Europese Centrale Bank moet meer transparantie aan de dag leggen en meer rekenschap afleggen over maatregelen die eigenlijk tot het politieke domein behoren. Dat concludeert de anticorruptiewaakhond Transparancy International in haar eerste rapport ooit over een centrale bank. Onderhandelen met de Griekse regering over besparingen terwijl ze de noodkredieten aan de Griekse banken controleerde, in “geheime” brieven aan Madrid en Rome haar steun afhankelijk maken van economische hervormingen… Het was al langer bekend dat de Europese Centrale Bank tijdens de hoogdagen van de eurocrisis meer deed dan de inflatie in het oog houden.

Ook voor TI is duidelijk dat de ECB haar mandaat “tot het breekpunt” heeft opgerekt en “de dominerende kracht in het Europees economisch bestuur” is geworden. Haar strikte onafhankelijkheid maakt echter dat de centrale bank intussen weinig rekenschap moet afleggen aan burgers en democratisch verkozen politici.

“Het is duidelijk dat er een vorm van democratisch toezicht moet bestaan op beslissingen die het lot van hele economieën beïnvloeden”, zo concludeerde researcher Leo Hoffmann-Axthelm van TI. “De ECB zou zich niet in een situatie mogen bevinden waarin ze de stekker uit het lidmaatschap van de eurozone kan trekken, een beslissing die uiteindelijk democratisch verkozen politici toekomt.”

TI vraagt de ECB om niet langer deel te nemen aan onderhandelingen over noodsteun voor eurolanden. Ook zou de bank bij het Europees Parlement en de eurogroep meer politieke ruggensteun moeten zoeken voor maatregelen die misschien noodzakelijk zijn, maar haar mandaat overschrijden, bijvoorbeeld bij het versturen van brieven met specifieke aanbevelingen aan nationale regeringen. Ook zou de ECB haar beslissingen en adviezen moeten publiceren.

Maar het rapport stelt ook de regeringen van de eurozone voor hun verantwoordelijkheid. Ondanks tal van plannen is er bijvoorbeeld nog steeds niet het minste uitzicht op een ministerie van Financiën als tegengewicht voor de centrale bank, zo stelt de ngo aan de kaak. “Als de euro de volgende crisis wil overleven, dan moeten de lidstaten zich niet langer verstoppen achter de technocraten van de ECB (…) en de eurozone hervormen.”

De ECB krijgt wel een schouderklopje voor een aantal positieve ontwikkelingen, zoals de publicatie van de verslagen van de raad van bestuur en van de agenda’s van de directieleden. De ECB werkte zelf ook mee aan het rapport. De bank nodigde researchers uit voor gesprekken. “Het is de plicht van de Europese instellingen om hun legitimiteit verder te versterken, zowel door hun democratische verantwoording te versterken en door te tonen dat ze hun doelstellingen halen”, reageerde voorzitter Mario Draghi.

bron: Belga