EU-top – Coalitie van bereidwillige lidstaten wil Europese openbare aanklager

Een coalitie van minstens zeventien lidstaten wil een Europese openbare aanklager in het leven roepen die gesjoemel met Europees geld moet kunnen vervolgen. Dat is donderdag gebleken op de Europese top van staatshoofden en regeringsleiders in Brussel. De oprichting van een Europese openbare aanklager wordt al sinds 2009 voorzien in het Europese verdrag, maar de voorbije jaren werd duidelijk dat daarvoor geen unanimiteit onder de lidstaten bestaat. Landen als Nederland, Zweden, Polen en Hongarije wierpen soevereniteitsredenen op om de ontwerpverordening van de Europese Commissie te blokkeren.
Donderdag erkenden de Europese staatshoofden en regeringsleiders op een top in Brussel dat een consensus buiten bereik is en de voorwaarden voor een versterkte samenwerking vervuld zijn. De conclusies van de top zijn weliswaar niet door Polen goedgekeurd, maar veel maakt dat niet uit. In een brief aan voorzitter Donald Tusk hadden België en zestien andere bereidwillige lidstaten laten verstaan dat ze de procedure willen aanwenden om de functie alsnog te creëeren. Diplomatieke bronnen nemen aan dat ook andere lidstaten zich nog zullen aansluiten.
De Europese openbare aanklager moet misdaden onderzoeken en vervolgen die de financiële belangen van de Europese Unie schaden. Dat kan gaan om misbruik van Europese subsidies, maar ook om grootschalige btw-fraude. Het Europese antifraudebureau Olaf kan wel administratief onderzoek doen, maar uiteindelijk beslissen de nationale autoriteiten of er een strafrechtelijk onderzoek komt. Ongeveer één op de vijf Olaf-zaken leidt tot een veroordeling.
Via een versterkte samenwerking kunnen minstens negen lidstaten een geavanceerde samenwerking opzetten indien de unanimiteitsvereiste elke vooruitgang in de weg staat. De procedure is onder meer gebruikt voor echtscheidingsrecht en octrooien. Ze vormt op zich echter geen garantie op succes. Zo hebben onderhandelingen over de invoering van een financiële transactietaks ook met tien lidstaten nog geen doorbraak opgeleverd.

bron: Belga