Verenigingen zijn op zoek naar nieuwe inkomsten

Verenigingen gaan steeds meer op zoek naar alternatieve financiering om de besparingen in de sector op te vangen. Dat blijkt uit de jaarlijkse verenigingsbarometer van de Koning Boudewijnstichting.

Onder de noemer ‘vereniging’ vallen heel wat organisaties uit de sociale sector, de cultuursector, de gezondheidszorg, ontwikkelingssamenwerking, milieu… Het gaat dan over de scouts, femma, armoedeverenigingen, natuurpunt, 11.11.11 en vele anderen.

Alternatieve inkomsten

Allemaal kregen ze sinds de financiële crisis van 2008 af te rekenen met besparingen. Om het hoofd boven water te houden, moeten ze op zoek naar alternatieven. Uit onderzoek voor de Barometer van de Financiële Situatie van Verenigingen van de Koning Boudewijnstichting, komen drie strategieën naar voor: schaalvergroting, vermarkting en private financieringsbronnen. Nog 76% van de verenigingen doet een beroep op overheidssubsidies, maar 64% rekent op giften van particulieren, en 52% op giften van bedrijven. Zo’n 33% ontving commerciële inkomsten uit de verkoop van voorwerpen. Van al deze verenigingen stelt 28% in 2016 een vermeerdering van dit type inkomsten vast.

Webshop

Zo heeft Natuurpunt een webshop waaruit inkomsten gehaald worden. Bond Beter Leefmilieu richtte met Belgische partnerorganisaties de stichting ‘Be Planet’ op. Die ondersteunt lokale projecten die zich inzetten voor een duurzame maatschappij en bracht op korte tijd al enkele honderdduizenden euro’s samen. Een heel aantal organisaties richtte recent de coöperatie ‘Scwitch’ op, waardoor ze, onder andere via samenaankopen, stevig hopen te besparen op hun overheadkosten.

Organisaties passen zich dus aan. Waar in 2015 nog 70% van de verenigingen vond dat de economische situatie van de sector verslechterde, daalde dit cijfer in 2016 naar 60%. Het aantal verenigingen dat een verbetering van de eigen economische situatie ervaart, neemt gestaag toe. Hun aandeel verdubbelde van 11% in 2012 naar 22% in 2016. Voor 2017 verwacht een op de drie verenigingen nog een vermeerdering van dit type inkomsten. Dat is een groei van bijna een kwart tegenover van de verwachtingen voor 2016.

Crowdfunding

Bart Verhaeghe van ‘de Verenigde Verenigingen’ waarschuwt wel voor te groot optimisme. "Vooreerst is het volgens ons de taak van publieke overheden om middenveldorganisaties te ondersteunen omwille van hun maatschappelijke relevantie", klinkt het. "Anderzijds, als beleidsmakers zeggen dat verenigingen meer ondernemend moeten worden, moeten ze dat ook makkelijker maken. Zo betalen kmo’s minder belastingen op inkomsten uit crowdfunding, maar dat geldt niet voor verenigingen." Hij benadrukt ook nog dat de doelstellingen en eigenheid van verenigingen onder druk kunnen komen bij het zetten van commerciële stappen.

(jm)