Wetenschappers betrappen virussen op onderlinge gesprekken

Israëlische wetenschappers hebben per ongeluk een belangrijke vondst gemaakt: virussen laten boodschappen voor elkaar achter.  De ontdekking biedt mogelijk een nieuwe manier om ziektes als HIV en herpes te bestrijden. Hun bevindingen werden gepubliceerd in Nature. 

Het onderzoeksteam van Rotem Sorek van het Weizmann Institute of Science was oorspronkelijk op zoek naar communicatie bij Bacillus subtilis, een soort bacterie. De wetenschappers wisten dat de microbes onder bepaalde omstandigheden informatie uitwisselen. Dat heet ‘quorum sensing’, een mechanisme dat ook een rol speelt bij het manifesteren van een bacteriële aandoening.



Voor het onderzoek naar bacteriële communicatie, liet Sorek het virus ‘phi3T’ los op de microbes. De wetenschapper wou zien of de bacteriën elkaar waarschuwen wanneer de virussen aanvallen.

Zoals verwacht sloegen de virussen hevig toe en delfden de microbes het onderspit. Om de chemische signalen te ontdekken, filterde hij alles behalve de eiwitten uit de omgeving van de aanval. Die eiwitten voegde hij toe bij de Bacilus subtilis, om ze vervolgens opnieuw bloot te stellen aan ‘phi3T’.

De reactie kwam echter niet van de bacteriën. Het waren de virussen die informatie hadden verwerkt. In plaats van de microben te vernietigen, infiltreerde het virus en wachtte het af.

Na twee jaar vonden Sorek en zijn team het verantwoordelijke eiwit, dat ze ‘arbitrium’ genoemd hebben. Als er veel arbitrium aanwezig is, vernietigen de virussen de bacteriën niet meer zodat ze hun gastheer niet de vernieling in helpen.

Het team vond daarnaast nog een honderdtal proteïnen gelijkaardig aan arbitrium, wat de communicatie van virussen verder bewijst. Die signalen beter begrijpen, kan mogelijk nieuwe manieren bieden om virale ziekten te bestrijden.