Vera Rubin, theoretica van de donkere materie, overleden

Vera Rubin
Vera Rubin

De Amerikaanse astronome Vera Rubin is zondag in Princeton op 88-jarige leeftijd overleden. Rubin vond in de jaren 70 aanwijzingen voor het bestaan van zogenoemde donkere materie. Ze werd vaak getipt als kandidate voor de Nobelprijs voor de Natuurkunde, maar ze kreeg hem nooit. Ze moest ook opboksen tegen seksisme aan Amerikaanse universiteiten. “Vera Rubin was een nationaal icoon en een groot voorbeeld voor jonge wetenschappers”, zei Matthew Scott, voorzitter van het Carnegie Instituut voor Wetenschappen, maandag in een persbericht. Vera Rubin startte haar loopbaan op de afdeling aards magnetisme van het Carneggie-instituut in 1965 en deed daar al snel interesse op voor sterrenstelsels en hun rotaties. Ze merkte dat de sterren aan de rand van het stelsel veel sneller bewegen dan alleen zichtbare materie kan verklaren. Zij stelde dat er onzichtbare materie is die invloed heeft op de rotatie van sterrenstelsels: donkere materie. Sindsdien erkennen astronomen dat donkere materie een groot deel uitmaakt van het heelal. Rubin deed die vaststellingen samen met collega Rent Ford.

De theorie van de donkere materie was al door de Zwitser Fritz Zwicky in 1933 naar voren gebracht, maar het was de Amerikaanse onderzoekster die er bewijzen voor leverde. Rubin werd in Princeton aan de kant geschoven, omdat die universiteit alleen laar mannen toeliet voor het programma astronomie. Ze behaalde haar diploma dan maar in Cornell en Georgetown en werd gaandeweg een fervente verdedigster van het feminisme en vrouwenrechten. Ze kreeg als eerste vrouw toegang tot het observatorium van Palomar in 1965 en ze kreeg in 1993 het ereteken voor verdiensten in de wetenschappen uit handen van president Bill Clinton.

Bron: Belga