De onbekende presidentskandidaten

Op 8 november kiezen de Amerikanen een nieuwe president. Kan er iemand anders dan Donald Trump of Hillary Clinton winnen?

Naast de kandidaten van de twee grote partijen zijn er bij de presidentsverkiezingen doorgaans ook Independents en Third-party candidates. Onafhankelijken zijn bij geen enkele partij aangesloten, third-party-kandidaten maken deel uit van kleine partijen. Nooit heeft een kandidaat die niet tot de twee grootste partijen hoort de presidentsverkiezingen gewonnen, op de allereerste president George Washington na. Meer nog: meestal halen ze weinig stemmen. Toch kunnen ze een rol spelen door stemmen af te snoepen van een van de twee grote kandidaten.

Libertaire kandidaat

De grootste hindernis die kleinere kandidaten moeten overwinnen, is ballot access. Ze moeten voldoende handtekeningen verzamelen om op de stembriefjes te staan. Er zijn maar twee kleine partijen die daar in de meeste staten in slagen: de Green Party en de Libertarische partij. De kandidaat voor die laatste is Gary Johnson (foto links). Hij haalde vier jaar geleden ongeveer 1% van de stemmen, het beste resultaat van een kleine kandidaat sinds Ralph Nader in 2000.

Johnson is de voormalige gouverneur van New Mexico. Hij is voorstander van een legalisering van cannabis, wil een zo klein mogelijke staatsstructuur en gelooft in open grenzen. Hij positioneert zichzelf als iemand die de links-rechtstegenstelling overstijgt en hoopt bij deze verkiezingen ontgoochelde supporters van Bernie Sanders aan te trekken. Johnson flaterde recent toen bleek dat hij nog nooit gehoord had van de Syrische stad Aleppo.

Groene kandidate

Ook Jill Stein (foto rechts) nam vier jaar geleden al deel. Ze haalde toen 0,36% van de stemmen. Daarmee is ze de meest succesvolle vrouwelijke presidentskandidaat ooit, een record dat ongetwijfeld weggevaagd wordt door Clinton. Ook zij hoopt kiezers van Sanders binnen te rijven. Stein hangt een ecologisch gedachtegoed aan en is radicaal tegen oorlog. Op sociaal-economisch vlak is ze links.

Naast Johnson en Stein zullen er in sommige staten nog andere kandidaten op de stembiljetten staan, afhankelijk van welke kleine partijen in welke staten voldoende handtekeningen verzamelen. Voorlopig gaat het om dertien kleinere third-party-kandidaten en één onafhankelijke met voldoende handtekeningen, oud-CIA-agent Evan McMullin. Heel wat anderen kondigden aan te kandideren als onafhankelijke, maar verzamelden (nog) niet voldoende handtekeningen.

Onverwachte winnaar?

De verkiezingen van 2016 gaan tussen twee kandidaten die uitzonderlijk onpopulair zijn. Dat lijkt de ideale kans voor een andere kandidaat om te winnen. Toch is dat zo goed als onmogelijk, al is het maar omdat kleinere kandidaten uitgesloten blijven van de zeer belangrijke televisiedebatten en weinig media-aandacht krijgen. Tenzij zich plots een populaire onafhankelijke kandidaat opwerpt. De beste opties daarvoor zijn de voormalige uitdagers bij de voorverkiezingen in beide kampen, Bernie Sanders bij de Democraten en Ted Cruz bij de Republikeinen. Zij zouden nog kunnen deelnemen als onafhankelijke, maar ze lieten allebei al weten dat niet te zullen doen.

Foto Wikimedia