“Turkije moet rechtsstaat overeind houden”

US Secretary of State John Kerry (L) is welcomed by High representative of the European Union for foreign affairs and security policy Federica Mogherini for an informal breakfast ahead of a EU Foreign Affairs Council meeting in Brussels, on July 18, 2016. Turkey must protect the rule of law following the failed coup against President Recep Tayyip Erdogan, EU foreign policy chief Federica Mogherini said on July 18, after authorities detained 6,000 in a ruthless crackdown. "We are the ones saying today rule of law has to be protected in the country, there is no excuse for any steps that take the country away from that," Mogherini said as EU foreign ministers met in Brussels. / AFP PHOTO / POOL / STEPHANIE LECOCQ

De Turkse premier Binali Yildirim overweegt na de mislukte staatsgreep een herinvoering van de doodstraf. Maar als Turkije die beslissing neemt, dan houden de onderhandelingen over een toetreding tot de Europese Unie onmiddellijk op, zo heeft EU-buitenlandchef Federica Mogherini gewaarschuwd.

In navolging van de Turkse president Recep Erdogan houdt de eerste minister Yildirim een herinvoering van de doodstraf in hun land mogelijk, maar toch waarschuwt hij voor overhaaste maatregelen na de mislukte staatsgreep. “Het is niet ernstig om in de emoties en opwinding van het moment een te snelle beslissing te nemen”, verklaarde Yildirim. “Maar we kunnen die eis van van onze bevolking niet negeren.

Het parlement zal hierover uitvoerig discussiëren en beraadslagen”. Voor een herinvoering van de doodstraf moet de grondwet gewijzigd worden, aldus Yildirim, die zich daarbij wil richten “op de mening van het volk”. Het is onduidelijk of de eerste minister daarmee doelt op een mogelijk referendum.

In ieder geval hebben de Verenigde Staten en de Europese Unie gewaarschuwd dat de herinvoering van de doodstraf onaanvaardbaar is, indien Turkije wil toetreden tot de EU. Alleen daarmee kunnen ze dreigen, want de VS gebruikt de Turkse luchtmachtbasis voor aanvallen in Syrië, en de EU rekent op Turkije om vluchtelingen tegen te houden.

“De mislukte Turkse coup mag er niet toe leiden dat de rechtsstaat naar de prullenmand wordt verwezen en dat we evolueren naar een autoritaire staat”, aldus de hoge vertegenwoordigster van het Europees buitenlands beleid Mogherini. Ook de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry vroeg de Turkse regering “om het respect voor de democratische instellingen van het land en voor de rechtsstaat overeind te houden”.

Intussen zou het dodentol opgelopen zijn tot 300, maar Yildirim spreekt van 208 dodelijke slachtoffers: 145 burgers, 60 politieagenten en 3 soldaten. Er zouden ook 1.491 gewonden zijn gevallen. In totaal werden al 7.543 verdachten opgepakt, onder wie Akin Öztürk, de voormalige bevelhebber van de Turkse luchtmacht. Die heeft bekend dat hij achter de plannen voor de mislukte staatsgreep zat.