Noorwegen kampt nog met trauma van Anders Breivik

Op 22 juli 2011 liet de toen 32-jarige Anders Behring Breivik in zijn “strijd tegen het multiculturalisme” een bom van 950 kilo exploderen aan het gebouw in Oslo waar de diensten van de toenmalige premier Jens Stoltenberg gevestigd waren. Er vielen acht doden. Vervolgens trok de rechtse extremist naar het eiland Utoya, op 30 kilometer van Oslo, en schoot daar 69 mensen dood. Nu, vijf jaar later, worden op de beide plekken herdenkingen gehouden, maar heel veel Noren hebben het nog steeds moeilijk om de verschrikkelijke misdaden van Breivik te plaatsen. In 2012 concludeerde een parlementscommissie dat Breivik vroeger tegengehouden had kunnen worden. Ook de inlichtingendiensten kregen toen een veeg uit de pan.
Daarnaast is er de politieke ruk naar rechts, met de opmars van de rechtspopulistische Vooruitgangspartij. Ondanks de door extreemrechtse sympathieën ingegeven daad van Breivik, werd de Vooruitgangspartij na de verkiezingen van 2013 lid van de regering. Breivik was actief in de jongerenafdeling van de Vooruitgangspartij.
En hoe moet je iemand behandelen die een dergelijke misdaad op zijn geweten heeft? Breivik werd in 2012 veroordeeld tot 21 jaar cel, maar sommigen vinden dat hij een luxeleventje leidt in de gevangenis. Anderen vinden het dan weer niet kunnen dat hij slechts beperkt contact mag hebben met andere mensen. Drie maanden geleden nog boekte Breivik een overwinning in de rechtbank, nadat hij een proces had aangespannen tegen de Noorse staat uit onvrede met zijn detentievoorwaarden. Het gerecht gaf Breivik deels gelijk.
En dan is er nóg iets wat de Noren verdeelt: vorig jaar werd in Oslo een controversieel herdenkingscentrum geopend dat herinnert aan de gewelddaden van Breivik, “Centrum 22 Juli”. Op de expo kan je onder meer resten zien van de auto die Breivik in de hoofdstad opblies of ook nog een nep identiteitsbewijs dat Breivik gebruikte om zich voor te doen als politieagent. Het doel van de tentoonstelling is mensen te leren hoe ze zich moeten verzetten tegen extremisme, zo luidt het, maar tegenstanders zien er eerder een “hall of fame” in voor de massamoordenaar.
Anders Behring Breivik heeft nooit spijt getoond over zijn moordpartijen. Zijn straf van 21 jaar kan worden verlengd als hij na die periode wordt beschouwd als een gevaar voor de maatschappij.

bron: Belga