Britse spijt komt niet noodzakelijk te laat

In de dagen na de uitkomst van het Brexit-referendum werden de triomfantelijke overwinningskreten her en der vervangen door spijtbetuigingen. Hoe groot is de kans dat Groot-Brittannië op zijn stappen zal terugkeren? Drie mogelijke, maar weinig waarschijnlijke scenario’s.

  1. Er komt een nieuw referendum

Wettelijk gezien is het niet mogelijk om een tegenvallende uitkomst van een referendum recht te zetten met een nieuw referendum. Maar dat zal de 2 miljoen Britten die een petitie tegen de Brexit ondertekenden worst wezen. Zij pleiten voor een nieuwe regel, waarbij er een meerderheid van minimum 60% moet zijn indien slechts 75% van de bevolking gestemd heeft. Die 60% werd bij dit referendum niet gehaald. Omdat de petitie ruim de kaap van 100.000 handtekeningen overschreden heeft, is het Britse Parlement verplicht om hierover te debatteren.

  1. Protest vanuit Brits parlement


Een referendum is bedoeld als advies en is legaal gezien niet bindend. Het parlement kan de Brexit dus van de baan vegen door er intern over te stemmen. «We kunnen deze waanzin stoppen en deze nachtmerrie beëindigen met een stemming in het parlement», opperde Brits Labour-parlementslid David Lammy op Twitter. Het is echter weinig waarschijnlijk dat dat ook effectief zal gebeuren, aangezien dat voor veel ophef zou zorgen bij de mensen die voor het vertrek uit de EU hebben gestemd.

Een andere piste om de uitkomst van het referendum te doen keren zijn vervroegde verkiezingen. Indien Labour een nieuwe pro-Europese leider zou aanstellen (zie hieronder) en via vervroegde verkiezingen een meerderheid haalt, dan zou de partij de Brexit kunnen tegenhouden.

  1. Protest vanuit Schotse parlement

Nicola Sturgeon, de eerste minister van Schotland, vermoedt dat het Schotse parlement de Brexit kan tegenhouden. Eén van de opties is een juridisch addertje in de Schotlandwet die de bevoegdheden van die noordelijke regio binnen Groot-Brittannië regelt. De wet kan zo geïnterpreteerd worden dat de Schotten de Britse regering toestemming moeten geven om uit de Europese Unie te stappen. Aangezien 62% van de Schotten in het referendum voor een lidmaatschap van de EU gestemd heeft, zou Schotland protest kunnen aantekenen. Sturgeon gaat nu uitzoeken welke juridische stappen ze moet ondernemen.

Een andere optie om Schotland in de Europese Unie te houden, is dat het zich losscheurt van het Verenigd Koninkrijk. Sturgeon heeft gisteren al gezegd dat ze die optie openhoudt. Haar regering heeft er alvast mee ingestemd om werk te maken van een nieuw onafhankelijkheidsreferendum.