Trendwatcher Herman Konings: “ Optimisten leven zeven jaar langer dan pessimisten”

Wat heeft 2016 voor ons in petto? Een glazen bol hebben we niet, maar trendwatchers kunnen ons wel een eind op weg helpen. Door het bestuderen van menselijk gedrag en nieuwe evoluties op verschillende terreinen, reiken ze ons perspectieven aan voor een hopelijk mooie toekomst. Metro sprak met trendwatcher Herman Konings over ratraces, robots en selfies anno 2016.

Hoe word je trendwatcher?

“In principe kan iedereen trendwatcher worden. Sterker nog, ik denk dat iedereen een trendwatcher zou moeten zijn. Ik ben een veranderingspsycholoog. Ik wil het gedrag van mensen begrijpen en op die manier ben ik trendwatcher geworden. Wat maakt dat we morgen andere dingen doen dan vandaag? Op basis van wat zichtbaar is in het buitenland, probeer ik de haalbaarheid te vertalen naar België of de rest van Europa.”



Beschouw je 2016 als een optimistisch jaar?

“De vraag is misschien eerder of het een goed jaar zal worden. Optimisme is een mentale staat, een ingesteldheid die ik iedereen kan aanbevelen, ook al zijn de voortekenen niet gunstig. Er is altijd wel iets om je zorgen over te maken. Heeft het niet met het milieu te maken, dan wel met oorlogsdreiging, terreur, globalisering, digitalisering of standaardisering. Dat zijn de ergernissen van de laatste jaren. Als het economisch goed gaat, gaat het niet goed met het milieu.”

Waar mogen we ons vooral aan verwachten?

“Artificiële intelligentie en robotica is een absolute trend voor de komende jaren. Er ontstaat heel wat onrust bij medewerkers die zich afvragen of hun job niet in gevaar komt. Je zou kunnen zeggen dat de job van boekhouders een probleemgeval wordt of dat verpleegkundigen overbodig worden. Maar dat moet je nuanceren. Als je in de zorgsector zit, is het aangenaam dat je iemand op een menselijke manier kan bijstaan. Beroepen die op het eerste gezicht lijken te verdwijnen omdat er een technologisch alternatief is, gaan nog efficiënter werken als je een geslaagde samenwerking hebt tussen computer en mens.”

En op ecologisch vlak?

“Voor het klimaat zijn er hier en daar soms goede signalen, maar globaal gaat het klimaat achteruit. Dat is ook niet moeilijk met 7,2 miljard mensen die allemaal willen consumeren. Kijk maar naar Doel en Tihange. Dat baart ons zorgen, maar we besteden daardoor wel meer aandacht aan het milieu. Dat is een interessante ontwikkeling. Je hebt vaak een schok nodig om echt verandering te veroorzaken. Angst en onzekerheid zorgt altijd – zeker als het nabij is – voor gedragsverandering.”

Dus we kunnen maar best op het ergste voorbereid zijn?

“De beste manier om de toekomst te voorspellen is door ze zelf uit te vinden. Een optimist zal een betere toekomst hebben dan een pessimist. Dat klinkt als een platitude, maar dat werkt. Dat is trouwens wetenschappelijk bewezen: optimisten leven zeven jaar langer dan pessimisten. Maar als je kijkt naar de indicatoren van technologische, economische, politieke en sociaal-culturele aard, dan zie je toch dat er nog veel werk is om te verwachten dat 2016 een goed jaar zal worden.”

Wat zijn de meest frappante ontwikkelingen in het buitenland waar we iets van kunnen leren?

“Het hele online-verhaal is niet aan ons voorbijgegaan, maar we hebben daar te laat op gereageerd. Als er online verkoop is, dan zie je dat de Britten, Nederlanders en Duitsers met het geld gaan lopen. Dat is een mooi bewijs dat onze overheid te weinig vooruit gekeken heeft. Maar als ik dan toch iets mag voorspellen, kan je wel zeggen dat e-commerce zijn toppunt stilaan bereikt. Een interessante ontwikkeling is dat de consument het fysiek winkelen opnieuw belangrijker vindt. Je hebt niet alleen veel babyboomers die meer tijd hebben om te winkelen, maar je hebt ook bij de jongeren een nieuwe behoefte om rustig rond te struinen. Dat heeft te maken met al die algoritmen die op ons afkomen: Spotify, Netflix, Zalando, Amazon. Alles wat je op het scherm tegenkomt, zijn dingen die in de lijn liggen van je vorige aankopen en interesses. De aha-erlebnis is op die manier ten dode opgeschreven. Twintigers willen meer verrast worden. En dat zie je niet alleen in winkels, maar ook op het vlak van toerisme. Jongeren gaan vaker couchsurfen of boeken via Airbnb, niet alleen omdat het goedkoper is, maar ook omdat ze zo op plekken komen die niet in de gidsen staan.”

Gaan we harder moeten werken in 2016?

“In mijn ogen is dat genetisch bepaald. Je moet al een sterke persoonlijkheid hebben om te zeggen ‘ik ga downsizen, ik verdwijn naar het Verre Oosten en ik laat de technologie en mijn vrienden achter.’ Er is een gedwongen cultuur van werken. We willen allemaal met vrienden in een villa zitten op een Toscaanse heuvel met Brunello wijn, maar dat kost geld. Omdat we harder werken, is tegelijk de behoefte aan analoge ervaringen en contacten groter geworden. Om bijvoorbeeld aan een food-truck een hapje te gaan eten in plaats van alles online te bestellen. Er zijn trouwens enorm veel klassieke kerstkaarten verstuurd en veel minder sms’jes.”

Is het tijdperk van de selfies voorbij?

“Iedereen begint wel te beseffen dat dat toch een zeer sterke uiting is van narcisme. Wel leuk is het stijgende succes van groepsselfies. Op dat vlak zie je dat buurtfeesten, festivals, en alles waarbij mensen samenkomen, in de lift zit.”

Wat wens je de Metro-lezer nog toe, veel vrije tijd of veel werk?

“Als je niet wil werken, stap dan uit het systeem en schat er dan de gevolgen van in. En voor wie te veel werkt? We hebben ook op dit vlak wellicht een rampspoed nodig om te beseffen dat we te ver zijn gegaan. Als één trend nooit mag voorbijgaan is het mekaar geluk, een goede gezondheid en liefde toewensen. Dat mag in grote hoeveelheid blijven bestaan.”

Door Arne Rombouts