Spaanse coalitie wordt heikele klus

TO GO WITH AFP STORY BY PATRICK RAHIR - This combination of four images taken in Madrid shows (L to R) Leader of Podemos, a left-wing party that emerged out of the "Indignants" movement, Pablo Iglesias, Spanish Prime Minister, Mariano Rajoy, Secretary general of Spanish Socialist Party (PSOE) Pedro Sanchez, and President of center right party Ciudadanos (Citizens) Albert Rivera speaking during various public appearances. Spaniards, called to cast ballots throughout this year, threaten to break the two-party system in practice since 1982, preferring a "four-way wrestling match " with the radical left Podemos and outsider Ciudadanos, polls show. AFP PHOTO / AFP PHOTO / AFP / AFP PHOTO

Het ziet ernaar uit dat de regeringsvorming in Spanje een moeilijke opdracht wordt, nu voor het eerst in veertig jaar een coalitie moet worden gevormd. 

Spanish Prime Minister and Popular Party (PP) leader and candidate for general election, Mariano Rajoy (C) waves next to his wife Elvira Fernandez (R) and Vice President of the Spanish government and Popular Party (PP)'s number two on the Madrid list, Soraya Saenz de Santamaria (L) at the party's headquarters after the results of Spain's general elections in Madrid on December 20, 2015. Spain's ruling conservative Popular Party won the most seats in parliament in a general election Sunday but lost its absolute majority, partial results showed with over 80 percent of votes counted. AFP PHOTO / JOSE JORDAN / AFP / JOSE JORDAN
Mariano Rajoy, de voorzitter van de Partido Popular en uittredend premier. AFP PHOTO / JOSE JORDAN

Sinds het einde van de dictatuur in 1975 hebben de Spanjaarden nog nooit een coalitieregering gehad. Als een partij geen absolute meerderheid behaalde, dan werd een minderheidsregering gevormd. De voorbije veertig jaar maakten de twee grote partijen – de conservatieve Partido Popular (PP) en de socialistische PSOE – zo afwisselend de dienst uit.

Dat duopolie is sinds de parlementsverkiezingen van zondag voorbij. De PP van uittredend premier Mariano Rajoy heeft dan wel met 28,7% de meeste stemmen behaald, de conservatieven komen zelfs niet in de buurt van een absolute meerderheid. De socialisten zitten met een kiesscore van 22% in hetzelfde schuitje.

Spanish Socialist Party (PSOE) leader and candidate for the general elections, Pedro Sanchez greets supporters after the partial results of Spain's general election in Madrid on December 20, 2015. Spain's ruling conservative Popular Party won the most seats in parliament in a general election Sunday but lost its absolute majority, partial results showed with over 80 percent of votes counted. AFP PHOTO/ JAVIER SORIANO / AFP / JAVIER SORIANO
PSOE-voorzitter Pedro Sánchez. AFP PHOTO/ JAVIER SORIANO

Twee nieuwkomers

Dat de twee traditionele partijen het zo slecht doen, komt door de opkomst van twee nieuwkomers: de anti-besparingspartij Podemos, die 20,6% van de stemmen haalde, en de centrumpartij Ciudadanos die een score van 13,9% neerzette.

Left wing party Podemos leader and candidate of last December 20 general election, Pablo Iglesias gestures during a press conference about the results of Spain's general elections in Madrid on December 21, 2015. Spaniards voted on December 20, 2015 in what is expected to be one of the most closely-fought contests in the country's modern history as two dynamic new parties take on long-established political giants. AFP PHOTO/ GERARD JULIEN / AFP / GERARD JULIEN
Podemos-leider Pablo Iglesias. AFP PHOTO/ GERARD JULIEN

De PP van Rajoy, ondanks de flinke nederlaag van zondag nog steeds de grootste partij van het land, is als eerste aan zet. De conservatieven maakten al avances in de richting van Ciudadanos, maar samen komen ze niet aan de 175 zetels die nodig zijn voor een meerderheid in het parlement. Ook het linkse blok, dat bestaat uit de PSOE en Podemos, haalt het niet. Bovendien is de steun van Ciudadanos aan de PP hoogst onzeker, omdat die partij een veto heeft uitgesproken tegen het aanblijven van Rajoy.

Centre-right party Ciudadanos leader and candidate for the general election, Albert Rivera (C) speaks after the results of Spain's general election in Madrid on December 20, 2015. Spain's ruling conservative Popular Party won the most seats in parliament in a general election today but lost its absolute majority, partial results showed with over 80 percent of votes counted. AFP PHOTO / CURTO DE LA TORRE / AFP / CURTO DE LA TORRE
Ciudadanos-leider Albert Rivera. AFP PHOTO / CURTO DE LA TORRE

Coalitie van verliezers

Ook de socialisten van voorzitter Pedro Sánchez voelen weinig voor een ‘grote coalitie’ met de PP. De PSOE zal mogelijk proberen Ciudadanos zelf het hof te maken. Samen met de grootste nieuwkomer, het radicaallinkse Podemos, zouden de socialisten dan wel een meerderheidsregering kunnen smeden. Maar ook die coalitie van verliezers wordt geen gemakkelijke klus, waarschuwen experts.

«Een akkoord bereiken tussen de socialisten, Ciudadanos en Podemos zal niet eenvoudig zijn», aldus politiek consultant Federico Santi van de Eurasia Group. «Maar als het alternatief een land zonder regering is zullen de partijen de druk voelen.

(edl)