Starbucks en Fiat moeten toch meer belastingen betalen

European commissioner for competition Margrethe Vestager holds a press conference on the EU decision to set out a template for recovering unpaid taxes and preventing tax avoidance by multinationals at the European Commission in Brussels on October 21, 2015. The European Union ordered Starbucks and Fiat to each repay up to 30 million euros in back taxes in a landmark tax avoidance case pursued in the wake of the LuxLeaks scandal. AFP PHOTO / EMMANUEL DUNAND

Starbucks en Fiat moeten samen zowat 170 miljoen euro ophoesten. Dat maakte Europees commissaris voor Mededinging Margrethe Vestager bekend. Het is de eerste uitspraak in een reeks waarmee Europa de belastingontwijking bij multinationals aanpakt.

Naar aanleiding van de Lux Leaks beloofde Europa een onderzoek te beginnen naar de dubieuze belastingvoordelen die de multinationals in Ierland, Luxemburg, Nederland, Zwitserland, Andorra en België op touw hadden gezet. Te beginnen met Starbucks in Ierland en de financiële afdeling van Fiat in Luxemburg.

Margrethe Vestager, de Europees commissaris voor Mededinging, is de verantwoordelijke in kwestie. Zij moet uitspitten of deze belastingsdeals als onterechte staatssteun beschowud kunnen worden. Volgens de Britse kranten The Independent en The Financial Times zou Fiat om en bij de 150 miljoen euro moeten terugbetalen. Bij Starbucks zou het gaan om 20 miljoen euro. Deze week nog maakt Margrethe Vestager de resultaten van het onderzoek bekend.

De bedragen die Fiat en Starbucks op tafel moeten leggen zijn niet bijzonder groot, maar het feit dat deze boeters er zijn, is ongezien. En het is wellicht een voorbode van nog meer en vooal grote boetes waar ook Apple, Amazon en mogelijk bierreus AB InBev niet aan zullen ontsnappen. De Europese Commissie gaf in januari al aan dat Amazon door zijn belastingafspraak met Luxemburg maar 0,55% belasting betaalt op zijn Europese omzet.

Ook Apple, die belastingen ontwijkt via Ierland, waarschuwde zijn aandeelhouders al dat het Europese onderzoek een ernstige impact op zijn financiën zou kunnen hebben. Volgens sommige bronnen zou het gaan over een bedrag van 2,2 miljard euro. Ierland heeft echter al laten weten dat het zich niet neerlegt bij een eventuele veroordeling. «We denken zo’n veroordeling op zeer wankele juridische argumenten gebaseerd is. We trekken naar het Hof van Justitie om het aan te vechten», klonk het al bij Michael Noonan, Iers minister van Financiën in De Morgen.

Dat antwoord ligt volledig in de lijn van de koers die ook de andere Europese landen varen. Iedereen houdt bij hoog en bij laag vol dat ze niets verkeerd gedaan hebben.

Ook België is bij het Europees onderzoek betrokken. In ons land heeft Ab InBev jarenlang kunnen genieten van excess profit rulings in de vorm van een extreem lage belastingvoet (1%) op zijn winst. Eerder al startte de Bijzondere Belastinginspectie bij ons een onderzoek naar de afspraak die de Belgische fiscus met het bedrijf maakte.

Als de belastingafspraken onterechte staatssteun blijken te zijn, moeten de landen forse bedragen terugvorderen van de betrokken bedrijven.