Schouderklopjes motiveren beter dan geldbonus

U.S. Secretary of Defense Robert M. Gates, left, meets with former Secretary of Defense Donald H. Rumsfeld in Gates? office just before Rumsfeld's portrait unveiling ceremony at the Pentagon in Arlington, Va., June 25, 2010. (DoD photo by Cherie Cullen/Released)

Het geven van een compliment werkt voor werknemers meer motiverend dat een geldelijke beloning, zo bleek in 2011 al uit een studie van het onderzoeksbureau McKinsey. Nu heeft recent onderzoek van de Vrije Universiteit van Amsterdam ook aangetoond dat complimenten het beste middel zijn om het gedrag van een werkkracht te veranderen.

«Een compliment werkt beter dan een bonus: die krijg je immers pas aan het einde van het jaar. Terwijl een compliment geven direct kan wanneer goed gedrag wordt vertoond», zo legt de wetenschappelijke directeur Marius Rietdijk uit aan NRC Q.

Volgens Rietdijk ligt de verklaring hiervoor bij het ABC-model dat bestaat uit antecedenten of factoren die aan het gedrag vooraf gaan, het behaviour of gedrag zelf en de consequences of gevolgen van dat gedrag. Om bepaald gedrag te stimuleren is het aanpakken van de consequenties 80% meer effectief dan het aanpakken van de antecedenten. Het werkt, met andere woorden, beter om iemand meteen na het gedrag te te straffen of te belonen. En om het gedrag effectief te veranderen zou belonen beter werken dan straffen.

Maar hoe pak je dat aan, het geven van een compliment op de werkvloer? Rietdijk geeft tips. «Neem je werknemer apart en richt je volledige aandacht op hem of haar. Zo zorg je ervoor dat je boodschap duidelijk aankomt bij de ander», legt hij uit.

Verder is het belangrijk om iets over de persoon te zeggen, en niet enkel over het resultaat. Zeg dus liever niet «Wat zag dat rapport er keurig uit», maar wel «wat ben jij toch een zorgvuldige schrijver».

Tot slot is het ook belangrijk om te letten op de zaken waarop de persoon in kwestie trots is en deze zo specifiek mogelijk te benoemen. Zeg dus niet: «Jij kan goed voor een grote groep spreken», maar leg uit waarom dat zo is. Bijvoorbeeld: «Door je heldere uitleg en zelfzekere houding heeft heel de groep je boodschap goed begrepen», besluit Rietdijk.