Zijn zorgrobots de toekomst?

Tegen alle verwachtingen in, blijken oudere mensen wel degelijk positief te reageren op een zorgrobot. Dat blijkt uit de documentaire ‘Ik ben Alice’ van de Nederlandse regisseur Sander Burger. Bij wijze van experiment volgde hij drie Nederlandse bejaarde dames die een tijdje doorbrachten in het gezelschap van de zorgrobot Alice, die ontwikkeld werd door wetenschappers aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Met zijn documentaire wil de regisseur komaf maken met de argwaan die er heerst tegenover de inzet van humanoïde machines om mensen te begeleiden. “Het aantal tachtigplussers zal snel verviervoudigen. Driekwart van deze mensen zal echter enige vorm van hulp nodig hebben. Zorgrobots bieden hier ongekende mogelijkheden”, zo klinkt het in het begin van de docu.

Thans stond Burger voor de start van zijn project ook tamelijk kritisch tegenover Alice. Maar zodra hij de interactie tussen robot en mens zag, smolt zijn cynisme als sneeuw voor de zon. De bejaarde dames in het proefproject bleken wel degelijk positief te reageren op de aanwezigheid van de robot.

Drie verschillende zorgrobots
Er kunnen drie verschillende zorgrobots worden onderscheiden. Zo zijn er robots die zorgen voor ondersteuning in het leven van de zorgbehoevede, robots die tozicht houden en de zogenaamde gezelschapsrobots zoals Alice. Uit de documentaire kan volgens Burger geconclueerd worden dat de zinvolle inzet van een robot als gezelschap niet langer een utopie is.

Toch mogen we de ethische aspecten niet uit het oog verliezen. “De robot is uitgerust met camera’s die gezichtsherkenning mogelijk maken”, zo stelt hij in de documentaire, “maar daarmee kun je ook het doen en laten van de zorgbehoevende volgen. We moeten ons dus de vraag stellen of dergelijke functies gewenst zijn. Voor de bejaarde dames in de film bleek Alice echter wel een meerwaarde in hun leven.”