Obama hekelt Afrikaanse “presidenten voor het leven”

US President Barack Obama (L), alongside African Union Chairperson Nkosazana Dlamini Zuma (R), arrives to speak about security and economic issues and US-Africa relations in Africa at the African Union Headquarters in Addis Ababa, on July 28, 2015. Barack Obama arrived at African Union headquarters today, where he will become the first US president to address the 54-member continental bloc, at the end of a tour focused on corruption, rights and security. AFP PHOTO / SAUL LOEB

Afrikaanse leiders die zich aan de macht vastklampen, brengen de democratische vooruitgang op het continent in gevaar. Dat heeft de Amerikaanse president Barack Obama gezegd tijdens zijn toespraak op het hoofdkwartier van de Afrikaanse Unie (AU) in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba.

Het was de eerste keer dat een zittende Amerikaanse president de Afrikaanse Unie toesprak. Obama’s speech werd bijgewoond door vertegenwoordigers van staatshoofden van de AU, het middenveld, de religies en diplomaten. Obama sloot er zijn vierdaagse bezoek aan Afrika af, dat hem naar Kenia en Ethiopië bracht.

“Niemand zou president voor het leven mogen zijn”, zei Obama, die eraan herinnerde dat het einde van zijn tweede mandaat in zicht komt en dat de Amerikaanse grondwet hem verbiedt zich nogmaals kandidaat te stellen.

Kabila en Kagame

De AU moet volgens de president zijn “autoriteit en zijn krachtige stem” gebruiken, niet alleen om “staatsgrepen en illegale veranderingen aan de macht” te veroordelen, maar ook om ervoor te zorgen dat de Afrikaanse leiders “de beperkingen van het aantal mandaten en hun grondwetten respecteren”. “Als een leider zegt als enige zijn volk te kunnen verenigen, dan is hij er niet in geslaagd zijn land echt op te bouwen.”

Behalve de Burundese president Pierre Nkurunziza zijn er nog een pak andere Afrikaanse leiders die langer dan grondwettelijk voorzien aan de macht willen blijven. Het gaat onder meer om Robert Mugabe in Zimbabwe, Joseph Kabila in Congo, Paul Kagame in Rwanda en Denis Sassou Nguesso in Congo-Brazzaville.

“De kanker die corruptie is”

Obama maakte van de gelegenheid gebruik om ook te wijzen op het belang van de aanpak van de “kanker van corruptie”. Volgens Obama neemt corruptie geld weg van ontwikkeling. Hij schat dat het gaat om “miljarden dollars”, dat anders gebruikt zou kunnen worden om scholen en ziekenhuizen te bouwen.

De snelle economische groei heeft ertoe geleid dat de “oude stereotypen” over oorlog en armoede aan het veranderen zijn. Toch moet werkloosheid snel aangepakt worden. “We moeten maar naar het Midden-Oosten en Noord-Afrika kijken om te zien dat grote aantallen van jonge mensen zonder werk en geen recht op meningsuiting kunnen leiden tot instabiliteit en wanorde.”

Over de strijd tegen “terrorisme en oorlog” zei Obama dat de Verenigde Staten aan de zijde staan van Afrika. Hij verwees naar de militaire successen van Amisom, de AU-missie in Somalië. Die missie wordt getraind en deels gefinancierd door Washington.

African Union Chairperson Nkosazana Dlamini Zuma shakes hands with US President Barack Obama during a meeting at the African Union Headquarters in Addis Ababa on July 28, 2015. Obama arrived at African Union headquarters today where he will become the first US president to address the 54-member continental bloc, at the end of a tour focused on corruption, rights and security. AFP PHOTO / SAUL LOEB
Barack Obama wordt verwelkomd door Nkosazana Dlamini Zuma, de voorzitster van de Afrikaanse Unie. AFP / SAUL LOEB